سربازان مبتلا به بیماری ایکتیوز از خدمت معاف می شوند

سربازان مبتلا به بیماری ایکتیوز از خدمت معاف می شوند .

ایکتیوز (که به آن بیماری ماهیگیری یا پوست ماهی نیز می‌گویند) یک اصطلاح کلی برای گروهی از بیماری‌های پوستی ارثی یا اکتسابی است که با خشکی شدید، ضخیم شدن و پوسته‌پوسته شدن پوست در سرتاسر بدن مشخص می‌شود. نام آن از کلمه یونانی "Ichthys" به معنای ماهی گرفته شده است، زیرا پوست مبتلایان ظاهری شبیه به فلس ماهی پیدا می‌کند.

این بیماری به دلیل یک مشکل در فرآیند کراتینیزاسیون (رشد و لایه‌ریزی پوست) رخ می‌دهد. در پوست طبیعی، سلول‌های مرده به آرامی و نامحسوس از سطح پوست جدا می‌شوند. اما در ایکتیوز، این سلول‌های مرده روی هم انباشته شده و به صورت فلس‌ها یا پوسته‌های قابل مشاهده درمی‌آیند.

علت بیماری :

ایکتیوز دو نوع اصلی دارد:

1. ایکتیوز ارثی (مادرزادی):

   • شایع‌ترین نوع است و به دلیل جهش در ژن‌های خاص ایجاد می‌شود.

   • این جهش‌ها می‌توانند به صورت اتوزومال غالب (که از یکی از والدین به ارث می‌رسد و اغلب خفیف‌تر است) یا اتوزومال مغلوب (که از هر دو والد به ارث می‌رسد و معمولاً شدیدتر است) باشند.

   • جهش ژنی باعث می‌شود چرخه طبیعی تولید و ریزش سلول‌های پوستی دچار اختلال شود. ممکن است تولید سلول‌های جدید بیش از حد سریع باشد یا ریزش سلول‌های مرده به کندی انجام شود.

2. ایکتیوز اکتسابی:

   • این نوع ارثی نیست و معمولاً در بزرگسالی و در نتیجه یک بیماری سیستمیک دیگر ظاهر می‌شود.

   • علل شایع آن عبارتند از:

     • بیماری‌های تیروئید یا کلیوی

     • سارکوئیدوز

     • ایدز (HIV/AIDS)

     • سرطان‌هایی مانند لنفوم هوچکین

     • مصرف برخی داروها (مانند نیکوتینیک اسید، هیدروکسی اوره)

انواع شایع ایکتیوز ارثی :

انواع مختلفی از ایکتیوز ارثی وجود دارد که مهم‌ترین آن‌ها عبارتند از:

• ایکتیوز ولگاریس (Ichthyosis Vulgaris):

  • شایع‌ترین نوع ایکتیوز ارثی (حدود ۹۵٪ موارد) با الگوی توارث اتوزومال غالب.

  • معمولاً خفیف است و ممکن است تا چند ماه پس از تولد ظاهر نشود.

  • پوست خشک، پوسته‌ریز و زبر می‌شود، به خصوص روی ساق پا، بازوها و تنه. پوسته‌ها معمولاً کوچک و سفید یا خاکستری‌رنگ هستند.

  • اغلب با کراتوز پیلاریس ("پوست مرغی" روی بازوها و ران‌ها) و درماتیت آتوپیک (اگزما) همراه است.

  • کف دست و پا ممکن است خطوط زیاد و واضحی داشته باشد.

• ایکتیوز وابسته به X (X-Linked Ichthyosis):

  • فقط مردان را درگیر می‌کند و زنان ناقل هستند.

  • پوسته‌ها通常 بزرگ‌تر، تیره‌تر و قهوه‌ای رنگ هستند (شبیه فلس‌های بزرگ).

  • اغلب در بدو تولد یا کمی پس از آن ظاهر می‌شود.

  • معمولاً کف دست و پا درگیر نمی‌شود.

  • ممکن است با مشکلاتی در قرنیه چشم یا بیضه نزول نکرده همراه باشد.

• اریتروکراتودرما variabilis (Erythrokeratodermia variabilis):

  • با لکه‌های قرمز (اریتم) و مناطق ضخیم شده پوست (هایپرکراتوز) که形状 و مکان آن‌ها می‌تواند تغییر کند، مشخص می‌شود.

• ایکتیوز لاملار (Lamellar Ichthyosis) و اریترودرمای ایکتیوتیک نوزادان (Harlequin Ichthyosis):

  • اینها از انواع شدید و نادر ایکتیوز هستند که با الگوی اتوزومال مغلوب به ارث می‌رسند.

  • نوزادان با یک لایه غشایی شفاف و سفت (کلادون) به دنیا می‌آیند که به سرعت می‌ترکد و می‌ریزد.

  • در نوع لاملار، پوست در سرتاسر بدن با پوسته‌های بزرگ، ضخیم و قهوه‌ای-خاکستری پوشیده می‌شود.

  • نوع هارلکین بسیار نادر و تهدیدکننده زندگی است که در آن نوزاد با پوسته‌های بسیار ضخیم و عمیق که شبیه لباس یک دلقک است به دنیا می‌آید و نیاز به مراقبت‌های ویژه فوری دارد.

علائم و نشانه‌ها :

علائم بسته به نوع ایکتیوز بسیار متغیر است، اما می‌توانند شامل موارد زیر باشند:

• خشکی و زبری شدید پوست

• پوسته‌ریزی (پوسته‌ها می‌توانند سفید، خاکستری یا قهوه‌ای تیره و ریز یا درشت باشند)

• قرمزی پوست

• خارش (که می‌تواند شدید باشد)

• سفتی پوست که ممکن است حرکت مفاصل را محدود کند.

• شکاف‌های عمیق و دردناک روی پوست (به خصوص در کف دست و پا)

• افزایش حساسیت به عفونت‌های پوستی به دلیل وجود شکاف‌ها

تشخیص:

تشخیص معمولاً بر اساس موارد زیر انجام می‌شود:

1. معاینه بالینی: پزشک پوست را به دقت بررسی می‌کند.

2. تاریخچه پزشکی و خانوادگی: سؤال درباره زمان شروع علائم و سابقه خانوادگی بیماری‌های پوستی.

3. بیوپسی (نمونه‌برداری) پوست: نمونه‌ای کوچک از پوست برداشته شده و زیر میکروسکوپ بررسی می‌شود تا الگوی خاص بیماری دیده شود.

4. تست‌های ژنتیک: برای شناسایی جهش ژنی خاص و تأیید نوع ایکتیوز.

درمان و مدیریت :

هیچ درمان قطعی برای ایکتیوزهای ارثی وجود ندارد. اما هدف از درمان، کاهش علائم، کنترل خشکی پوست، بهبود ظاهر و جلوگیری از عوارض است. درمان یک فرآیند مادام‌العمر است و شامل موارد زیر می‌شود:

۱. درمان‌های موضعی (مراقبت از پوست) :

اینها پایه اصلی مدیریت بیماری هستند:

• مرطوب‌کننده‌های قوی و امولینت: استفاده مکرر (چندین بار در روز) از کرم‌ها، پمادها و لوسیون‌های حاوی موادی مانند اوره، اسید لاکتیک، گلیسیرین، وازلین یا لانولین. این مواد به نرم کردن و آبرسانی به پوست کمک می‌کنند.

• کراتولیتیک‌ها: این مواد به لایه‌برداری و از بین بردن سلول‌های مرده پوست کمک می‌کنند. مانند کرم‌های حاوی اسید سالیسیلیک، آلفا هیدروکسی اسیدها (مانند اسید گلیکولیک) یا پروپیلن گلیکول. باید با احتیاط استفاده شوند زیرا می‌توانند باعث تحریک پوست شوند.

۲. داروهای سیستمیک (خوراکی) :

برای موارد شدید و تحت نظر پزشک متخصص:

• رتینوئیدهای خوراکی (مانند آسیترتین یا ایزوترتینوئین): این داروها تولید سلول‌های پوستی را کاهش داده و ریزش آن‌ها را تسریع می‌کنند. اثرگذاری بالایی دارند اما عوارض جانبی بالقوه (مانند خشکی مخاطات، افزایش چربی خون و سمیت کبدی) دارند و در دوران بارداری کاملاً ممنوع هستند.

۳. حمایت روانی :

• زندگی با یک بیماری پوستی مزمن و visible می‌تواند تأثیر عمیقی بر اعتماد به نفس و سلامت روان بگذارد. مشاوره با روانشناس یا پیوستن به گروه‌های حمایتی می‌تواند بسیار مفید باشد.

راهکارهای روزمره برای مدیریت بیماری :

• حمام کردن کوتاه با آب ولرم (نه داغ)

• استفاده از صابون‌های ملایم و بدون عطر

• لایه‌برداری ملایم با لیف نرم برای کمک به برداشتن پوسته‌ها

• استفاده فوری از مرطوب‌کننده بلافاصله پس از حمام enquanto پوست هنوز مرطوب است.

• استفاده از دستگاه بخور در خانه برای افزایش رطوبت هوا

• پرهیز از محیط‌های بسیار خشک یا گرم

• پوشیدن لباس‌های نرم و نخی برای جلوگیری از تحریک پوست

.

مشمولان و سربازانی که مبتلا به بیماری ایکتیوز گسترده مادرزادی یا اکتسابی باشند چنانچه بیش از 25 درصد سطح بدن را درگیر کرده باشد از خدمت سربازی معاف می شوند و چنانچه کمتر از 25 درصد باشد صرفا در شمول معاف از رزم قرار می گیرند .