مشمولانی که دارای عوارض عضوی دریچه قلب باشند از سربازی معاف می شوند

منظور از "عوارض عضوی" این است که خودِ ساختار دریچه‌های قلب یا حفره‌های قلب دچار آسیب فیزیکی و دائمی بشوند. این عوارض خیلی جدی هستند و می‌توانند تدریجاً یا ناگهانی باعث نارسایی قلب یا سکته شوند.

مهمترین عوارض به شرح زیر است :

 ۱. نارسایی قلب (قلب از کار افتادن):
این شایع‌ترین عارضه است. وقتی دریچه به خوبی باز نمی‌شود (تنگی) یا خوب بسته نمی‌شود (نارسایی یا برگشت خون)، قلب باید خیلی قوی‌تر کار کند تا خون را پمپاژ کند. بعد از مدتی قلب خسته می‌شود و توانایی پمپاژ را از دست می‌دهد.
- علائم: تنگی نفس (اول موقع ورزش، بعد حتی در حال استراحت یا خوابیده)، ورم پاها و قوزک پا، خستگی مفرط، بزرگ شدن شکم به دلیل تجمع مایع.

 ۲. نامنظمی شدید ضربان قلب (آریتمی) :
بزرگ شدن حفره‌های قلب به خاطر فشار زیاد، باعث می‌شود سیستم الکتریکی قلب خراب شود. شایع‌ترین نوع آن فیبریلاسیون دهلیزی است.
- مشکل اصلی: این حالت باعث می‌شود خون در داخل قلب لخته ببندد. این لخته‌ها بعداً می‌توانند جدا شوند و به مغز بروند. همین موضوع دلیل اصلی سکته مغزی در بیماران دریچه‌ای است.

 ۳. آمبولی (لخته شدن خون و حرکت آن به اعضای حیاتی) :
این عارضه بسیار خطرناک است. لخته‌هایی که در قلب تشکیل می‌شوند، جدا شده و با جریان خون به نقاط دیگر بدن می‌روند و رگ را می‌بندند.
- اگر به مغز برود:سکته مغزی (فلج شدن، از دست دادن تکلم)
- اگر به پا برود: درد شدید، سردی و در نهایت قطع شدن پا (قانقاریا)
- اگر به روده برود: مرگ قسمتی از روده که خیلی خطرناک است.

 ۴. عفونت دریچه قلب (اندوکاردیت عفونی) :
دریچه‌ای که قبلاً آسیب دیده (مثلاً به خاطر رماتیسم یا کهولت سن)، مثل یک سطح زبر می‌ماند که باکتری‌ها به راحتی به آن می‌چسبند. این باکتری‌ها از طریق جرم دندان، کشیدن دندان یا یک عفونت ساده وارد خون می‌شوند.
- خطر: این عفونت دریچه را کاملاً تخریب می‌کند و باعث نارسایی حاد قلبی می‌شود. و اگر درمان نشود، مرگبار است.

 ۵. فشار بالای ریه (پرفشاری شریان ریوی) :
این عارضه مخصوصاً در تنگی دریچه میترال دیده می‌شود. وقتی خون از دهلیز به بطن به خوبی عبور نمی‌کند، فشار در دهلیز و سپس در ریه‌ها بالا می‌رود.
- علائم: تنگی نفس شدید، خس خس سینه، گاهی خلط خونی و غش کردن هنگام فعالیت.

 ۶. ایست قلبی ناگهانی (مرگ ناگهانی) :
این عارضه بیشتر در تنگی شدید دریچه آئورت دیده می‌شود. عضله قلب خیلی ضخیم می‌شود، اما خون کافی به خودش نمی‌رسد. این حالت باعث ایجاد ضربان‌های خطرناک (تاکی‌کاردی بطنی) می‌شود که اگر فرد سریع احیا نشود، می‌میرد.

مشمولان با مدرک تحصیلی حداکثر کاردانی دکه مبتلا به عوارض عضوی دریچه ای قلب می باشند فارغ از اینکه عمل کرده باشند یا هنوز اقدامی برای عمل جراحی نکرده باشند چنانچه بیماری در مراکز درمانی نیروهای مسلح یا دانشگاهی معتمد وظیفه عمومی مورد تائید قرار گیرد از سربازی معاف می شوند ولی در خصوص فارغ التحصیلان مقاطع کارشناسی و بالاتر عارضه مذکور باید در عملکرد قلب اختلال ایجاد کرده باشد 

معمولا نارسایی متوسط به بالاModerat To seaverیا (2+به بالاتر)در بچه های میترال و آتورت به عنوان اختلال عملکرد قلبی در نظر گرفته می شود