مشمولانی که دارای توراسیک اوت لت سندرم ( T.O.S ) باشند از سربازی معاف می شوند

سندرم خروجی قفسه سینه (Thoracic Outlet Syndrome = TOS) مجموعه‌ای از علائم است که وقتی رخ می‌دهد مسیر عبور اعصاب و رگ‌ها از گردن به سمت دست (بین ترقوه و دندهٔ اول و زیر عضلات گردن) تنگ می‌شود و این ساختارها تحت فشار قرار می‌گیرند.

خروجی قفسه سینه کجاست و چه چیزهایی فشرده می‌شوند؟

در این ناحیه سه ساختار مهم عبور می‌کنند:

• شبکه عصبی بازویی (Brachial plexus)

• شریان ساب‌کلاوین (خون‌رسانی به دست)

• ورید ساب‌کلاوین (بازگشت خون از دست)

فشار روی هر کدام، نوع خاصی از TOS را می‌سازد.

انواع TOS

1. عصبی (شایع‌ترین؛ ~70–90%) :

   • فشار روی اعصاب بازویی

   • علائم: درد گردن/شانه، گزگز و بی‌حسی انگشتان (اغلب انگشت کوچک و حلقه)، ضعف گرفتن اشیا

2. وریدی :

   • فشار روی ورید ساب‌کلاوین

   • علائم: تورم ناگهانی دست، احساس سنگینی، کبودی یا تغییر رنگ، درد بعد از فعالیت

3. شریانی (نادرتر ولی جدی) :

   • فشار روی شریان ساب‌کلاوین

   • علائم: سردی دست، رنگ‌پریدگی، درد هنگام بالا بردن دست، ضعف نبض

علل ابتلاء

• آناتومیک مادرزادی: وجود دندهٔ گردنی (دنده اضافه در گردن) یا تنگی مادرزادی فضا

• وضعیت بدنی نامناسب: افتادگی شانه‌ها، قوز کردن طولانی‌مدت پشت میز

• حرکات تکراری بالای سر: شنا، والیبال، کارهای دستی بالای سر

• ضربه/تصادف به گردن و شانه

• عضلات سفت یا بزرگ‌شده (اسکالن‌ها، پکتورالیس مینور)

علائم شایع 

• درد گردن، شانه و بازو

• گزگز/بی‌حسی دست‌ها

• ضعف یا خستگی زودرس دست

• تورم یا تغییر رنگ دست (در نوع وریدی)

• سردی یا رنگ‌پریدگی دست (در نوع شریانی)

نکته: علائم معمولاً با بالا بردن دست یا حمل بار بدتر می‌شوند.

تشخیص 

• معاینه بالینی و تست‌های تحریک علائم (مثل بالا بردن دست‌ها)

• تصویربرداری: رادیوگرافی برای دنده گردنی، MRI/CT برای ارزیابی فضاها

• سونوگرافی داپلر یا آنژیوگرافی اگر شک به درگیری عروقی باشد

• نوار عصب و عضله (EMG/NCS) در موارد عصبی برای排除 علل دیگر (مثل دیسک گردن)

تشخیص TOS گاهی چالش‌برانگیز است و باید از مشکلات شایع‌تر مثل دیسک گردن، سندرم تونل کارپ یا مشکلات شانه افتراق داده شود.

درمان

درمان غیرجراحی (خط اول در اغلب بیماران)

• فیزیوتراپی هدفمند: اصلاح وضعیت بدن، تقویت عضلات کتف و کشش عضلات اسکالن و سینه

• اصلاح ارگونومی: ارتفاع مانیتور، تکیه‌گاه مناسب، وقفه‌های حرکتی

• داروهای ضد درد/شل‌کننده عضلانی در دوره‌های کوتاه

• تغییر فعالیت‌ها: پرهیز از کار طولانی بالای سر

درمان‌های مداخله‌ای/جراحی (در موارد مقاوم یا عروقی جدی) :

• تزریق موضعی (مثلاً بوتاکس در برخی موارد عصبی منتخب)

• جراحی آزادسازی خروجی قفسه سینه: برداشتن دنده گردنی یا بخشی از دنده اول/عضلات فشرده‌کننده

  • معمولاً برای نوع شریانی/وریدی یا موارد عصبی مقاوم به درمان محافظه‌کارانه

چه زمانی مراجعه فوری لازم است؟

• تورم ناگهانی و دردناک یک دست، تغییر رنگ شدید → احتمال لخته وریدی

• سردی، رنگ‌پریدگی یا ضعف نبض دست → درگیری شریانی

• ضعف پیشرونده یا بی‌حسی شدید که بهتر نمی‌شود

 مشمولانی که به بیماری توراسیک اوت لت  سندرم (T.O.S) مبتلا باشند در صورت وجود علائم بالینی و پاراکلینیک بارز ، از سربازی معاف می شوند و چنانچه بیماری آنان فاقد علائم بالینی از جمله دنده گردنی باشد صرفا از خدمات رزمی معاف می شوند.