مشمولان میتلا به اختلالات سوماتوفرم از سربازی معاف می شوند

اختلالات سوماتوفرم (Somatoform Disorders) به گروهی از اختلالات روان‌پزشکی گفته می‌شود که در آن‌ها فرد علائم جسمی واقعی و آزاردهنده دارد، اما این علائم توضیح پزشکی کامل یا کافی بر اساس بیماری‌های جسمی شناخته‌شده پیدا نمی‌کنند. منشأ اصلی این علائم روانی–هیجانی است، نه ساختگی یا عمدی.

تعریف ساده

در اختلالات سوماتوفرم:

• فرد واقعاً درد یا علامت جسمی را تجربه می‌کند

• آزمایش‌ها و معاینات پزشکی علت مشخصی نشان نمی‌دهند

• عوامل روانی مانند اضطراب، افسردگی، تعارض‌های درونی یا استرس نقش اساسی دارند

• علائم عمدی یا وانمودی نیستند

انواع اصلی اختلالات سوماتوفرم

1. اختلال سوماتیزاسیون :

• شروع معمولاً قبل از ۳۰ سالگی

• وجود علائم جسمی متعدد و متغیر در طول زمان

• شامل درد، مشکلات گوارشی، علائم جنسی و شبه‌نورولوژیک

• مراجعه مکرر به پزشکان مختلف

2. اختلال درد :

• درد شدید و مزمن بدون علت جسمی کافی

• عوامل روانی نقش اصلی در ایجاد یا تداوم درد دارند

• مثال: کمردرد یا سردرد مزمن با تشدید در شرایط استرس‌زا

3. اختلال هیپوکندریازیس :

• اشتغال ذهنی شدید به ابتلا به بیماری‌های خطرناک

• تفسیر اشتباه احساسات طبیعی بدن به‌عنوان بیماری

• اطمینان‌بخشی پزشک معمولاً اضطراب را کاهش نمی‌دهد

4. اختلال تبدیلی 

• بروز علائم نورولوژیک بدون علت عصبی

• مثال‌ها:

  • فلج ناگهانی

  • نابینایی یا کری ناگهانی

  • تشنج‌های غیرصرعی

• معمولاً پس از یک استرس شدید روانی رخ می‌دهد

5. اختلال بدشکلی بدن :

• اشتغال ذهنی شدید با نقصی خیالی یا بسیار خفیف در ظاهر

• مراجعه مکرر به پزشک یا جراح زیبایی

• اضطراب و اختلال در عملکرد اجتماعی

علائم شایع

• دردهای مزمن و منتشر

• خستگی مفرط

• مشکلات گوارشی (تهوع، نفخ، اسهال)

• تپش قلب، تنگی نفس

• علائم عصبی بدون علت پزشکی

علت‌ها و عوامل زمینه‌ساز

• اضطراب و افسردگی

• استرس‌های مزمن

• تروماهای دوران کودکی

• ناتوانی در بیان هیجانات (الکسی‌تایمیا)

• یادگیری الگوهای رفتاری بیمارگونه

تشخیص

• رد علل جسمی توسط پزشک

• ارزیابی روان‌پزشکی

• توجه به ارتباط علائم با عوامل روانی

• بررسی الگوی مراجعه مکرر به مراکز درمانی