مشمولان مبتلا با آستیگماتیسم از سربازی معاف می شوند

آستیگماتیسم یا نامنظمی قرنیه (Astigmatism) یک نوع عیب انکساری چشم است. در یک چشم سالم، قرنیه (قسمت شفاف جلوی چشم) و عدسی داخل چشم، کاملاً کروی و صاف هستند، مثل یک توپ فوتبال.

اما در چشم مبتلا به آستیگماتیسم، قرنیه یا عدسی به جای حالت کروی، شکلی شبیه به قاشق یا پشت راکت تنیس دارد؛ یعنی در یک جهت انحنای بیشتری دارد و در جهت دیگر انحنای کمتری. همین عدم تقارن باعث می‌شود نور هنگام ورود به چشم، در یک نقطه روی شبکیه متمرکز نشود.

وقتی نور به درستی روی شبکیه متمرکز نشود، فرد مبتلا به آستیگماتیسم تصاویر را در هر فاصله‌ای (چه نزدیک و چه دور) تار و کشیده می‌بیند. برای مثال، ممکن است یک نقطه نورانی مثل چراغ ماشین را به صورت یک خط کشیده یا هاله‌دار ببیند.

 علائم و نشانه‌های آستیگماتیسم :

علائم می‌توانند از خفیف تا شدید متغیر باشند و گاهی با سایر مشکلات بینایی مثل نزدیک‌بینی یا دوربینی همراه شوند:

- تاری دید در همه فواصل (نزدیک و دور)
- دوبینی یا چندتایی دیدن اشیا (مخصوصاً در نور شب)
- سردردهای مکرر به خصوص پس از مطالعه یا کار با کامپیوتر
- خستگی چشم و احساس فشار در اطراف چشم
- تنگی چشم‌ها برای دیدن واضح‌تر (نیمه‌باز نگه داشتن پلک‌ها)
- مشکل در دید شب و رانندگی در شب به دلیل هاله یا خطوط نور اطراف چراغ‌ها

 علت آستیگماتیسم :

در اکثر موارد، علت دقیق آن مشخص نیست و فرد با آن متولد می‌شود (آستیگماتیسم مادرزادی). همچنین ممکن است در اثر موارد زیر ایجاد شود:

- وراثت (سابقه خانوادگی)
- ضربه یا جراحی چشم
- بیماری قوز قرنیه (Keratoconus) که در آن قرنیه به تدریج نازک و مخروطی می‌شود.
- فشار طولانی پلک بر قرنیه

 برخلاف باور عمومی، نشستن زیاد جلوی تلویزیون یا مطالعه در نور کم باعث آستیگماتیسم نمی‌شود، اما می‌تواند علائم خستگی چشم را تشدید کند.

 چه کسانی در معرض خطر هستند؟

آستیگماتیسم بسیار شایع است و معمولاً از بدو تولد وجود دارد. کودکان و بزرگسالان هر دو می‌توانند به آن مبتلا شوند، اما در کودکان ممکن است تشخیص داده نشود، بنابراین معاینات دوره چشم برای کودکان بسیار مهم است.

تشخیص :

1. تست دیدسنجی (خواندن حروف روی تابلو)
2. کراتومتری (اندازه‌گیری انحنای قرنیه)
3. تست انکسار سنجی (رفرکشن) با دستگاه و لنزهای مختلف
4. تست استوانه ای با کمک یک نمودار مخصوص

 درمان :

۱. عینک طبی:
ساده‌ترین و ایمن‌ترین روش. لنزهای استوانه‌ای مخصوص، انحنای نامنظم قرنیه را جبران می‌کنند.

۲. لنزهای تماسی (Contacts):
لنزهای توریک (Toric) مخصوص آستیگماتیسم که روی قرنیه قرار می‌گیرند و شکل آن را تصحیح می‌کنند. برای افراد فعال یا کسانی که عینک دوست ندارند گزینه خوبی است.

۳. جراحی لیزیک (LASIK) و روش‌های مشابه (PRK، SMILE):
با تغییر شکل قرنیه با لیزر اگزایمر، می‌توان آستیگماتیسم را به طور دائمی اصلاح کرد. این روش برای موارد خفیف تا متوسط بسیار مؤثر است.

۴. جراحی تعویض لنز (برای افراد مسن با آب مروارید):
در حین جراحی آب مروارید، می‌توان عدسی داخل چشمی توریک (Toric IOL) کاشت.

مشمولان مبتلا به آستیگماتیسم ساده ، مرکب یا مخلوط با سیکلوپلژی کامل در صورتیکه مجموع دیوپتر آستیگمات یک چشم بالای 5 دیوپتر باشد مشروط بر آنکه حداکثر دارای مدرک تحصیلی کاردانی باشند از خدمت سربازی معاف می شوند و مشمولان  دارای مدرک تحصیلی کارشناسی و بالاتر  چنانچه مجموع آستیگمات یک چشم آنان بالای 7 دیوپتر باشد از سربازی معاف می شوند.