شکستگی دنده ، جناغ ، ترقوه و کتف سبب معافیت مشمولان از سربازی می شود

شکستگی‌های استخوان‌های قفسه سینه و کمربند شانه‌ای، اغلب در اثر تصادفات رانندگی یا سقوط از ارتفاع رخ می‌دهند و می‌توانند نشان‌دهندهٔ وجود آسیب‌های جدی‌تر دیگری باشند . درمان بسیاری از این شکستگی‌ها به‌صورت غیرجراحی و با استراحت و مدیریت درد انجام می‌شود، اما در موارد خاص، جراحی ضروری خواهد بود . شکستگی دنده‌ها (Rib Fractures) : شکستگی دنده، یکی از شایع‌ترین آسیب‌های ناحیه قفسه سینه است که معمولاً در اثر ضربه مستقیم به قفسه سینه، مانند تصادفات رانندگی یا سقوط، ایجاد می‌شود . در برخی موارد، سرفه‌های شدید یا پوکی استخوان نیز می‌تواند باعث آن شود . درمان : درمان غیرجراحی (محافظه‌کارانه): در اکثر موارد، به ویژه زمانی که تعداد دنده‌های شکسته کم باشد و قفسه سینه پایدار باشد، درمان غیرجراحی توصیه می‌شود. هدف اصلی در این روش، کنترل مؤثر درد و جلوگیری از عوارض تنفسی مانند ذات‌الریه است . برای کنترل درد ممکن است از داروها یا روش‌های بی‌حسی موضعی استفاده شود . درمان جراحی (SSRF) : در برخی موارد، جراحی تثبیت شکستگی دنده توصیه می‌شود. این روش می‌تواند به کاهش درد، بهبود عملکرد ریه‌ها و کاهش خطر عفونت‌های ریوی کمک کند . جراحی معمولاً برای موارد زیر در نظر گرفته می‌شود : قفسه سینه شناور (Flail Chest) : وضعیتی که در آن چند دنده در دو یا چند نقطه شکسته شده و بخشی از قفسه سینه استقلال حرکتی خود را از دست می‌دهد. شکستگی چند دنده همراه با عوارض : مانند خون‌ریزی یا هوای کنترل‌نشده در فضای اطراف ریه. نارسایی تنفسی ناشی از آسیب شدید قفسه سینه. شکستگی جناغ سینه (Sternal Fracture) : شکستگی جناغ نسبتاً نادر است و معمولاً نشان‌دهندهٔ وارد شدن نیروی بسیار زیادی به قفسه سینه است . علائم : مهم‌ترین علامت، درد شدید و موضعی بر روی جناغ است که با نفس عمیق کشیدن یا سرفه کردن تشدید می‌شود. گاهی تورم یا کبودی در آن ناحیه دیده می‌شود . درمان : درمان غیرجراحی : از آنجایی که پیش‌آگهی برای شکستگی‌های ایزوله (بدون آسیب همراه) بسیار خوب است، معمولاً درمان غیرجراحی با مسکن‌ها و تشویق به تنفس عمیق انجام می‌شود . درمان جراحی : در موارد نادری که شکستگی بسیار جابه‌جا شده، باعث درد شدید و مزمن یا عدم جوش خوردن استخوان شود، ممکن است جراحی انجام گیرد . وجود برخی ناهنجاری‌های مادرزادی در جناغ نیز می‌تواند تصمیم به جراحی را تحت تأثیر قرار دهد . شکستگی ترقوه (Clavicle Fracture) : شکستگی ترقوه یکی از شایع‌ترین انواع شکستگی‌ها، به ویژه در کودکان و نوجوانان، محسوب می‌شود که معمولاً در اثر افتادن روی شانه یا ضربه مستقیم به آن ایجاد می‌شود . این شکستگی‌ها معمولاً بر اساس محل شکستگی در استخوان ترقوه (یک‌سوم میانی، یک‌سوم انتهایی یا یک‌سوم ابتدایی) طبقه‌بندی می‌شوند که حدود ۸۰٪ موارد مربوط به یک‌سوم میانی است . درمان : درمان غیرجراحی : درمان اصلی برای اکثر شکستگی‌های ترقوه، استفاده از آویز (اسلینگ) به مدت ۴ تا ۶ هفته برای حمایت از بازو و کاهش درد است. استفاده از بریس‌های هشت‌شکل (figure-8) معمولاً توصیه نمی‌شود . درمان جراحی : در موارد زیر ممکن است جراحی (جااندازی و ثابت‌سازی با پلاک و پیچ) نیاز باشد : * شکستگی‌های جابه‌جا شدهٔ یک‌سوم انتهایی که به رباط مهمی (کوراکوکلاویکولار) آسیب زده باشد. * شکستگی‌های یک‌سوم ابتدایی که به‌شدت جابه‌جا شده باشند. * مواردی که پوست بر اثر جابه‌جایی شدید استخوان، در معرض پارگی قرار گرفته باشد (شکستگی باز). شکستگی کتف (Scapular Fracture) : شکستگی کتف به دلیل محافظت‌شده بودن این استخوان توسط ماهیچه‌ها و قفسه سینه، شکستگی آن نیازمند نیروی بسیار زیاد ناشی از تصادفات شدید یا سقوط از ارتفاع استبنا بر این بسیار نادر بوده و حدود کمتر از ۱٪ از کل شکستگی‌ها را تشکیل می‌دهد . نشانه‌ها : درد، تورم و کبودی در پشت شانه و ناتوانی در بالا بردن بازو از علائم اصلی هستند . درمان : از آنجا که این شکستگی‌ها با آسیب‌های جدی‌تر دیگر همراه هستند، اولین اولویت، بررسی و تثبیت وضعیت کلی بیمار است . درمان غیرجراحی : اکثر شکستگی‌های تنهٔ کتف که جابه‌جایی کمی دارند، با استفاده از آویز و استراحت درمان می‌شوند . درمان جراحی : در موارد زیر جراحی (جااندازی باز و ثابت‌سازی داخلی) انجام می‌شود : * شکستگی‌های داخل مفصلی که حفرهٔ کاسه‌ای (گلنوئید) را درگیر کرده باشد. * شکستگی‌های گردن کتف با زاویه‌دار شدن شدید. * شکستگی‌های خردشده (کومینیتیو) با چند قطعه. * شکستگی‌های زائدهٔ آکرومیون که با جابه‌جایی همراه باشد. نکته مهم : تمامی این شکستگی‌ها، به ویژه جناغ، کتف و دنده‌های متعدد، اغلب با آسیب‌های داخلی دیگر مانند کوفتگی ریه، خونریزی داخلی یا آسیب به سر و ستون فقرات همراه هستند. بنابراین، ارزیابی کامل و اورژانسی توسط پزشک ضروری است . مشمولانی که دارای شکستگی حداقل سه دنده ، جناغ ، ترقوه یا کتف باشند در صورتی که شکستگی موجب اختلال متوسط یا بیشتر عملکرد تنفسی یا تغییر شکل شدید باشد به شرط اثبات در بیمارستاهای نظامی یا دانشگاهی چنانچه FEV1 کمتر از 50 درصد یا FVC کمتر از 40 درصد پایه باشد از خدمت سربازی معاف می شوند . چنانچه شکستگی در مراحل حاد باشد به مشمولان برای سیر مراحل درمان 6 ماه معافیت موقت داده می شود و پس از اتمام معافیت موقت در صورت وجود اختلال در عملکرد از سربازی معاف می شوند .