1) اسپوندیلولیزیس (Spondylolysis)

تعریف:
یک شقاق یا شکستگی خفیف در بخشی از مهره به نام پارْس اینترآرتیکولاریس است.
این بخش، ناحیه باریکی در پشت مهره است و آسیب‌پذیر می‌باشد.

علت‌ها:

• حرکات تکراری مثل خم‌شدن و چرخش کمر (ورزشکاران ژیمناستیک، فوتبال، وزنه‌برداری)

• ضعف ساختاری استخوان

• سفتی عضلات پشت ران

• ضربه

علائم:

• درد کمر به‌خصوص هنگام ایستادن یا عقب بردن کمر

• افزایش درد با فعالیت

• معمولاً بدون انتشار به پا مگر اینکه فشار روی عصب ایجاد شود

درمان:

• فیزیوتراپی (تقویت عضلات مرکزی بدن)

• محدود کردن فعالیت

• داروهای ضد درد

• بریس کمری در موارد شدید

• جراحی در موارد نادر

•  

 2) اسپوندیلولیستزیس (Spondylolisthesis)

تعریف:
جابه‌جایی یک مهره روی مهره زیرین به سمت جلو.
این وضعیت معمولاً پیامد اسپوندیلولیزیس درمان‌نشده است.

علت‌ها:

• اسپوندیلولیزیس (شکستگی پارس)

• تغییرات دژنراتیو (فرسایشی) در سنین بالا

• مشکلات مادرزادی

• ضربه یا لغزش شدید

علائم:

• درد پایین کمر

• درد تیرکشنده به پا (اگر ریشه عصب تحت فشار قرار گیرد)

• کرختی یا گزگز پا

• در موارد پیشرفته: اختلال در راه‌رفتن یا ضعف عضلات

درجات (Grades):

بر اساس میزان لغزش:
۱ (خفیف) تا ۴ (شدید – بیش از 75٪ لغزش)

درمان:

• فیزیوتراپی، دارو، اصلاح نحوه نشستن و ایستادن

• تزریق استروئید اپیدورال

• جراحی فیوژن (در موارد لغزش شدید یا درد مقاوم)

 3) رترولیستزیس (Retrolisthesis)

تعریف:
برخلاف اسپوندیلولیستزیس، این‌بار مهره به سمت عقب نسبت به مهره زیرین جابه‌جا می‌شود.

علت‌ها:

• ضعف دیسک بین‌مهره‌ای

• تغییرات فرسایشی ستون فقرات

• آسیب‌های شدید

• عدم تعادل عضلات کمر و شکم

علائم:

• درد کمر یا پشت

• سفتی کمر

• انتشار درد به پا ممکن است

• احساس ناپایداری یا لقی ستون فقرات

درمان:

• تقویت عضلات مرکزی (core)

• اصلاح پوسچر

• کاهش فشار روی دیسک

• داروهای ضدالتهاب

• جراحی در موارد کوچک ولی مقاوم به درمان

 جمع‌بندی ساده :

مشمولان و سربازان در صورت ابتلا با شرایط زیر معاف از سربازی خواهند بود .

1 -  در صورت ابتلا به اسپوند يلوليزيس با هر درجه چنانچه همراه با اختلال و علائم عصبي که قابل تشخیص باشد از سربازی معاف می شوند.


2 - مبتلایان به اسپوند يلوليزيس در صورتی که بدون اختلال و علائم عصبي باشد در شمول معاف از خدمات رزمي است.

3 -مشمولان مبتلا به اسپوند يلوليستزيس در صورتی که ابتلا همراه با Bulge ديسك و يا ديسك دهيدراته همراه با عوارض عصبي قابل تشخیص باشد از سربازی معاف می شوند

4 - در صورتی که مشمولان مبتلا به اسپوند يلوليستزيس درجه يك وبدون اختلال و عوارض عصبي باشند در شمول  معافیت از خدمات رزمي قرار می گیرند و چنانچه بالاتر از درجه یک  (بیش از 25 درصد سطح مهره درگیر باشد) در شمول معافیت دائم قرار می گیرد

5 - مشمولان مبتلا به رتروليستزيس چنانچه بیماری همراه با علائم اختلال و علائم عصبيقابل تشخیص باشنددر زمره معافیت دائم قرار می گیرند