مشمولان مبتلا به فلج مغزی مادرزادی از خدمت سربازی معاف می شوند .

– مشمولان مبتلا به فلج مغزی مادرزادی از خدمت سربازی معاف می شوند

فلج مغزیِ مادرزادی (Cerebral Palsy – CP) یک اختلال دائمی اما غیرپیشروندهٔ حرکتی و وضعیتی است که به دلیل آسیب یا تکامل غیرطبیعی مغزِ در حال رشدِ جنین یا نوزاد ایجاد می‌شود. “مادرزادی” یعنی این آسیب قبل از تولد، هنگام تولد یا مدت کوتاهی پس از تولد رخ داده است.

 فلج مغزی چیست؟

فلج مغزی مجموعه‌ای از اختلالات حرکتی است که به دلیل آسیب به بخش‌هایی از مغز که مسئول حرکت، تون عضلانی و هماهنگی هستند، ایجاد می‌شود.
این بیماری پیش‌رونده نیست؛ یعنی با گذر زمان بدتر نمی‌شود، اما علائم آن می‌تواند با رشد کودک تغییر کند.

 علت‌های فلج مغزی مادرزادی

در بیشتر موارد علت دقیق مشخص نمی‌شود، اما عوامل شناخته‌شده شامل موارد زیر است:

۱. مشکلات دوران بارداری

• کمبود اکسیژن به مغز جنین

• عفونت‌های مادر (توکسوپلاسموز، روبلا، سیتومگالوویروس و...)

• مشکلات جفت

• خونریزی‌های داخل رحمی

• قرار گرفتن جنین در معرض الکل، مواد مخدر یا برخی داروها

۲. مشکلات هنگام تولد

• زایمان بسیار سخت یا طولانی

• نرسیدن اکسیژن به مغز نوزاد هنگام تولد

• وزن کم هنگام تولد

• نارس بودن (prematurity) که مهم‌ترین عامل شناخته‌شده است

۳. مشکلات پس از تولد (تا حدود ۲۸ روزگی)

• عفونت‌های شدید مانند مننژیت

• خونریزی داخل مغزی

• زردی شدید نوزاد (کِرنی‌کتِروس)

 انواع فلج مغزی

براساس نوع درگیری عضلات:

۱. اسپاستیک (Spastic) – شایع‌ترین نوع

• سفتی و انقباض زیاد عضلات

• حرکات کند یا دشوار

• ممکن است یک پا، یک طرف بدن یا کل بدن درگیر باشد

۲. دیسکینتیک (Dyskinetic)

• حرکات غیرارادی پیچشی یا آهسته

• مشکل در کنترل عضلات صورت و زبان

۳. آتاکسیک (Ataxic)

• اختلال تعادل

• حرکات لرزشی

• مشکل در هماهنگی حرکات

۴. مختلط (Mixed)

ترکیبی از انواع بالا.

 علائم و نشانه‌ها

علائم معمولاً در سال اول زندگی قابل تشخیص است:

حرکتی:

• دیر نشستن، راه رفتن یا برگرداندن بدن

• سفتی یا شلی غیرطبیعی عضلات

• حرکات غیرارادی

• مشکل در گرفتن اشیا

همراهی‌های احتمالی:

فلج مغزی فقط بیماری عضلانی نیست؛ ممکن است با موارد زیر همراه باشد:

• تشنج

• مشکلات بینایی یا شنوایی

• تکلم دشوار

• مشکلات یادگیری (نه در همهٔ کودکان)

• مشکلات اسکلتی مثل کجی ستون فقرات

 تشخیص

• بررسی رشد و معاینهٔ عصبی کودک

• MRI مغز

• بررسی رفلکس‌ها و تون عضلانی

• ارزیابی گفتار و بینایی در صورت لزوم

 درمان

درمانِ قطعی ندارد، اما کنترل و بهبود عملکرد بسیار ممکن است.
هدف درمان: کمک به استقلال بیشتر و کاهش عوارض.

درمان‌های اصلی:

• فیزیوتراپی (مهم‌ترین روش)

• گفتاردرمانی

• کاردرمانی

• وسایل کمکی (ارتز، واکر)

• داروهای کاهش اسپاسم (باتولینوم توکسین، باکلوفن و...)

• جراحی‌های ارتوپدی یا عصبی در موارد شدید

 پیش‌آگهی

• به شدت آسیب مغزی بستگی دارد.

• بسیاری از کودکان می‌توانند راه بروند، به مدرسه بروند و زندگی مستقلی داشته باشند.

• هرچه درمان زودتر شروع شود، نتیجه بهتر است

.

 مشمولان و سربازانی که به فلج مغزی مادرزادی مبتلا باشند چنانچه با اختلال عملکرد مشهود همراه باشد از خدمت سربازی معاف می شوند