مشمولان مبتلا به زخم دستگاه گوارش از سربازی معاف می شوند

زخم دستگاه گوارش به ایجاد زخم در مخاط قسمت‌هایی از دستگاه گوارش گفته می‌شود که در معرض اسید و آنزیم‌های گوارشی قرار دارند. شایع‌ترین محل‌های ایجاد زخم، معده و قسمت ابتدایی روده باریک (دوازدهه) هستند.

    انواع زخم دستگاه گوارش :

      1. زخم معده (Gastric ulcer): در دیواره داخلی معده ایجاد می‌شود.

     2. زخم دوازدهه (Duodenal ulcer): در ابتدای روده باریک ( اثنی عشر ) ایجاد می‌شود و از زخم معده شایع‌تر است.

     3. زخم‌های کمتر شایع ممکن است در مری یا محل اتصال معده به روده پس از برخی جراحی‌ها ایجاد شوند.

      علل ایجاد زخم :

      مهم‌ترین علل عبارت‌اند از:

     ۱. عفونت با باکتری هلیکوباکتر پیلوری : شایع‌ترین علت زخم معده و دوازدهه است. این باکتری با آسیب به لایه محافظ مخاط، زمینه ایجاد زخم را فراهم می‌کند

  . ۲. مصرف داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی  که تولید مواد محافظ مخاط معده را کاهش می‌دهند.

   ۳. افزایش ترشح اسید معده

   ۴. سایر عوامل مانند سیگار، مصرف زیاد الکل ، استرس شدید ناشی از بیماری‌های وخیم، سوختگی یا ضربه شدید، سابقه خانوادگی ، افزایش سن .

        برخلاف تصور رایج، استرس‌های روزمره و غذاهای تند به‌تنهایی علت ایجاد زخم نیستند، اما می‌توانند علائم را تشدید کنند.

       علائم:

      شایع‌ترین علائم عبارت‌اند از:

       - درد یا سوزش ناحیه بالای شکم

       - احساس گرسنگی دردناک

       - نفخ

      - آروغ زدن

     - تهوع

     - احساس پری زودرس

     - سوءهاضمه

         تفاوت زخم معده و دوازدهه :

        زخم دوازدهه:

       - درد معمولاً ۲ تا ۳ ساعت بعد از غذا ایجاد می‌شود.

       - با خوردن غذا یا مصرف داروهای ضداسید بهتر می‌شود.

       - ممکن است شب‌ها بیمار را از خواب بیدار کند.

        زخم معده:

     - درد معمولاً هنگام غذا خوردن یا کمی پس از آن ایجاد می‌شود

     .- غذا خوردن گاهی درد را بدتر می‌کند.

      - کاهش اشتها و کاهش وزن بیشتر دیده می‌شود.

        علائم هشداردهنده :

        در صورت مشاهده موارد زیر باید سریعاً به پزشک مراجعه کرد:

       - استفراغ خونی

      - مدفوع سیاه و قیری

     - درد شدید و ناگهانی شکم

     - کاهش وزن بدون علت

     - کم‌خونی

     - مشکل در بلع

     - استفراغ مکرر

      عوارض :

 اگر زخم درمان نشود ممکن است باعث عوارض چون :

      1. خونریزی گوارشی

      2. سوراخ شدن معده یا دوازدهه (پارگی)

     3. انسداد خروجی معده

     4. کم‌خونی ناشی از خونریزی مزمن

     5. در برخی زخم‌های معده، احتمال همراهی با سرطان معده (به همین دلیل برخی زخم‌های معده نیاز به نمونه‌برداری دارند) می شود

        تشخیص :

      ۱. آندوسکوپی که دقیق‌ترین روش تشخیص است و امکان نمونه‌برداری از زخم را نیز فراهم می‌کند.

    ۲. آزمایش برای هلیکوباکتر پیلوری شامل :

        - تست تنفسی اوره

       - آزمایش آنتی‌ژن مدفوع

       - نمونه‌برداری هنگام آندوسکوپی

      -  آزمایش خون (ارزش کمتری برای تشخیص عفونت فعال دارد)

  ۳. آزمایش خون برای بررسی کم‌خونی یا خونریزی.

 مشمولانی که دارای زخم دستگاه گوارش باشند که با آندوسکوپی یا کولونوسکوپی در مراکز درمانی نیروهای مسلح یا دانشگاهی اثبات شود چنانچه دارای عارضه ( سوراخ شدگی یا خونریزی ) باشد از سربازی معاف می شوند . در موارد زخم های فعال بدون عارضه به مدت شش ماه معافیت موقت داده می شود و چنانچه پس از اتمام معافیت و انجام معاینات مجدد درمان شده باشد با معافیت از رزم بخدمت اعزام می شوند و در غیر اینصورت در شمول معافیت دائم قرار می گیرند .