مشمولانی که مبتلا به ترومبوآمبولی ریه باشند از خدمت سربازی معاف می شوند

      خدمت سربازی از جمله وظایفی است که قانون بر عهده جوانان ایرانی قرارداده و پسرانی که 18 سالگی را تمام می کنند شامل این قانون می شوند.

   در عین حال پیش بینی شده در صورتی که مشمولان خدمت سربازی دارای بیماری باشند که مانع خدمت آنان شده یا در دوران سربازی ، بیماری تشدید شود با نظر شورای پزشکی وظیفه عمومی یا یگان خدمتی از سربازی معاف شوند . یکی از بیماری های ذکر شده در آئین نامه معافیت پزشکی سابقه ترومبوآمبولی ریه است

ترومبوآمبولی ریه (Pulmonary Embolism) یک وضعیت اورژانسی پزشکی است که در آن یک لخته خون، معمولاً از پاها، جدا شده و از طریق جریان خون به شریان‌های ریه می‌رسد و جریان خون را مسدود می‌کند. این انسداد می‌تواند به بافت ریه آسیب بزند و در موارد شدید، تهدیدکننده زندگی باشد.

 علائم هشداردهنده:
علائم می‌توانند ناگهانی و شدید باشند یا به‌طور تدریجی ظاهر شوند. شایع‌ترین نشانه‌ها عبارتند از:

 - تنگی نفس ناگهانی: حتی در حالت استراحت نیز رخ می‌دهد و با فعالیت بدتر می‌شود.
 - درد قفسه سینه: اغلب درد تیز و شدیدی است که با نفس عمیق، سرفه یا خم شدن تشدید می‌شود.
 - سرفه: ممکن است همراه با خون یا خلط خونی باشد.
 - غش کردن یا سرگیجه: به دلیل افت ناگهانی فشار خون یا ضربان قلب.
 - ضربان قلب سریع یا نامنظم.
 - علائم در پا:  تورم، قرمزی، گرمی و درد در ساق پا (نشانه لخته خون در ورید عمقی).

 چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟

        اگر دچار تنگی نفس ناگهانی و بدون دلیل، درد قفسه سینه یا غش شدن شدید، بلافاصله با اورژانس تماس بگیرید یا به نزدیک‌ترین بخش اورژانس مراجعه کنید.

 علل و عوامل خطر :

      علت اصلی، ترومبوز ورید عمقی (DVT) است؛ یعنی تشکیل لخته در وریدهای عمقی پا. این لخته می‌تواند بشکند و به ریه سفر کند.

عواملی که خطر تشکیل لخته را افزایش می‌دهند شامل موارد زیر هستند:

 - بی‌حرکتی طولانی‌مدت: مانند استراحت مطلق پس از جراحی یا سفرهای طولانی.
 - جراحی‌های اخیر: به‌ویژه جراحی‌های ارتوپدی (لگن، زانو) یا جراحی مغز.
 - بیماری‌های زمینه‌ای: مانند سرطان، نارسایی قلبی، یا بیماری‌های ژنتیکی مؤثر بر انعقاد خون.
 - مصرف داروهای هورمونی: مانند قرص‌های ضدبارداری یا هورمون‌درمانی.
 - بارداری و زایمان.
 - سابقه قبلی: داشتن سابقه لخته خون یا ترومبوآمبولی ریه.

  تشخیص و درمان :

      تشخیص معمولاً با سی‌تی آنژیوگرافی ریه (CTPA) که دقیق‌ترین روش است، انجام می‌شود. آزمایش خون D-دایمر نیز می‌تواند در رد کردن تشخیص کمک‌کننده باشد.

درمان اصلی، استفاده از داروهای ضدانعقاد (رقیق‌کننده خون) است تا از بزرگ‌تر شدن لخته و تشکیل لخته‌های جدید جلوگیری شود. در موارد تهدیدکننده حیات که لخته بزرگ است، از داروهای حل‌کننده لخته یا روش‌های تهاجمی مانند کتتر ترومبکتومی (خارج کردن لخته با لوله باریک) یا جراحی استفاده می‌شود.

      مشمولانی که دارای سابقه ترومبوآمبولی ریه تکرار شونده ( بیش از یکبار ) باشند از خدمت سربازی معاف می شوند و چنانچه فاقد سابقه قبلی بوده باشد صرفا از خدمات رزمی معاف می شوند .

     در صورتی که بیماری در حاد باشد به مدت شش ماه معافیت موقت داده می شود و پس از اتمام معافیت موقت مجددا بررسی و تصمیم گیری می شود .