مشمولانی که قسمتی از ریه آنان تشکیل نشده یا با جراحی برداشته شده باش از سربازی معاف می شوند

 بخش اول: نقص‌های مادرزادی (عدم تشکیل ریه) :

این گروه شامل طیفی از اختلالات تکاملی در دوران جنینی است که در آن ریه یا بخشی از آن به درستی شکل نمی‌گیرد. شدت این نقص‌ها متفاوت است:

 1. آژنزی ریه (Agenesis) :
- تعریف: کاملترین شکل نقص، یعنی یک یا هر دو ریه به طور کامل وجود ندارد، هیچ اثری از بافت ریه، برونش اصلی (لوله هوای آن سمت) یا عروق خونی مربوطه نیست.
- نوع دوطرفه (Bilateral): با زندگی ناسازگار است و جنین بلافاصله پس از تولد یا حتی پیش از آن می‌میرد.
- نوع یک طرفه (Unilateral): شایع‌تر است. فرد تنها با یک ریه متولد می‌شود (معمولاً ریه چپ غایب است).  این افراد می‌توانند زندگی نسبتاً طبیعی داشته باشند، زیرا همان یک ریه بزرگ‌تر می‌شود و قفسه سینه را پر می‌کند. اما مستعد عفونت‌های مکرر و کاهش ظرفیت ورزشی هستند.

 2. آپلازی ریه (Aplasia) :
- تعریف: در این حالت، بر ونش اصلی (لوله هوای اولیه) یک ریه به صورت یک کیسه کور (بند آمده) وجود دارد، اما هیچ بافت تنفسی (آلوئول) از آن رشد نمی‌کند.
- تفاوت با آژنزی: در آپلازی، برونش ابتدایی هست (هرچند غیرعملکردی)، ولی در آژنزی حتی برونش هم نیست.
- نتیجه نهایی مشابه آژنزی یک طرفه است: فقط یک ریه کار می‌کند.

 3. هیپوپلازی ریه (Hypoplasia) - عدم تشکیل جزئی :
- تعریف: ریه یا قسمتی از آن تشکیل شده، ولی ناقص و کوچک‌تر از حد طبیعی است. یعنی تعداد لوب‌ها، برونشیول‌ها و آلوئول‌ها کمتر از حد طبیعی است.
- علل: می‌تواند اولیه (مادرزادی) یا ثانویه به فشرده شدن ریه در رحم (مثل فتق دیافراگم، الیگوهیدرآمنیوس یا توده‌های داخل قفسه سینه) باشد.
- علائم: بستگی به شدت دارد. اگر بخش کوچکی از یک لوب درگیر باشد، ممکن است بدون علامت باشد. اگر درگیری شدید باشد، منجر به نارسایی تنفسی در نوزادی می‌شود.

 بخش دوم: رزکسیون قسمتی از ریه (برداشت جراحی) :

این یک اقدام درمانی برنامه‌ریزی‌شده برای برداشتن بافت آسیب‌دیده یا بیمار ریه است. انواع مختلف رزکسیون بسته به میزان برداشت بافت عبارتند از:

 1. رزکسیون آستین (Sleeve Resection) :
- برداشتن قسمتی از یک برونش اصلی همراه با تومور، سپس دو سر سالم برونش به هم دوخته می‌شود. معمولاً برای تومورهای مرکزی ریه که به برونش حمله کرده‌اند، استفاده می‌شود تا از برداشتن کل ریه جلوگیری شود.

 2. رزکسیون گوه‌ای (Wedge Resection) :
- تعریف: برداشتن یک تکه کوچک و مثلثی شکل از حاشیه یک لوب ریه. کوچک‌ترین نوع رزکسیون.
- کاربرد: برای بیوپسی از ضایعات مشکوک، برداشتن ندول‌های کوچک محیطی، درمان بیماری‌های خوش‌خیم محدود یا برخی متاستازهای محدود.

 3. سگمانتکتومی (Segmentectomy) :
- تعریف: برداشتن یک بخش آناتومیک (سگمان) از یک لوب.  هر لوب ریه از چند سگمان تشکیل شده است (مثل ۳ سگمان در لوب فوقانی راست). سگمان دارای برونش، شریان و ورید مستقل خود است.
- مزیت نسبت به رزکسیون گوه‌ای: مرزهای دقیق‌تر و حفظ بافت سالم اطراف بهتر.
- کاربرد: درمان سرطان ریه در مراحل اولیه (T1a,b) به ویژه در بیمارانی که توانایی تحمل لوبکتومی را ندارند، یا برای بیماری‌های خوش‌خیم موضعی.

 4. لوبکتومی (Lobectomy) :
- تعریف:برداشتن کامل یک لوب ریه. استاندارد طلایی درمان جراحی سرطان ریه در مراحل اولیه و موضعی است.
- تعداد لوب‌ها: ریه راست ۳ لوب (فوقانی، میانی، تحتانی) و ریه چپ ۲ لوب (فوقانی و تحتانی).
- نتیجه: فرد با ۴ یا ۵ لوب باقی‌مانده (در صورت برداشتن یک لوب) زندگی طبیعی دارد، هرچند ظرفیت تنفسی کمی کاهش می‌یابد.

 5. بی‌لوبکتومی (Bilobectomy) :
- برداشتن دو لوب مجاور که معمولاً در ریه راست (مثلاً لوب میانی و تحتانی) به دلیل تومور بزرگ که به لوب مجاور گسترش یافته، انجام می‌شود.

6.  پنومونکتومی (Pneumonectomy) :
- تعریف:برداشتن کامل یک ریه (تمام لوب‌های آن سمت).
- کاربرد: برای تومورهای عظیم مرکزی که در برونش اصلی یا شریان ریوی نفوذ کرده‌اند و با لوبکتومی قابل برداشتن نیستند.
- محدودیت: بسیار سنگین است و فقط در بیمارانی با عملکرد قلبی-تنفسی خوب و ذخیره کافی انجام می‌شود، زیرا پس از عمل فقط یک ریه دارد.

 7. رزکسیون کاهش حجم ریه (Lung Volume Reduction Surgery - LVRS) :
- برداشتن ۲۰ تا ۳۰ درصد از بدترین قسمت‌های یک ریه آمفیزماتوز (بیش از حد باد شده) برای بهبود عملکرد دیافراگم و افزایش کشش قفسه سینه. یک جراحی تسکینی برای COPD شدید.

  مشمولانی که ریه آنان بصورت کامل تشکیل نشده یا بر اثر بیماری قسمتی از ریه آنان برداشته شده باشد چنانچه با اختلال متوسط تا شدید در عملکرد تنفسی مواجه باشند و FVC آنان کمتر از 40 درصد پایه باشد از خدمت سربازی معاف می شوند